على بن محمد ناصر خان ظهير الدوله
10
سفرنامه ظهير الدوله ( همراه مظفر الدين شاه به فرنگستان ) ( فارسى )
وقوف يافت بىدرنگ با نيروى خود از قفا بر سپاه سالار حمله برد سالار كه از روبرو مورد حمله محمد ناصر خان قرار داشت و از پشت سر گرفتار حمله سلطان مراد ميرزا شد چارهاى جز فرار نديد . داستان نبردهاى اين سه مرد جنگى ( حسن خان سالار ، سلطان مراد ميرزا ، محمد ناصر خان قاجار ) اگرچه خواندنى است اما جاى آن اينجا نيست . خلاصه آنكه محمد ناصر خان در اين مأموريت وظيفهء سردارى خود را در معيّت سلطان مراد ميرزا طورى انجام داد كه غائلهء سالار خاتمه يافت و به دنبال آن : « نواب حسام السلطنه به نشان تمثال بىمثال همايون و شمشير مرصع و همين لقب مفتخر و نايل گرديد و محمد ناصر خان سردار نشان الماس يافت » « 5 » . محمد ناصر خان در خراسان پس از رفع غايله كه دقيقا عصر يكشنبه پانزدهم ماه جمادى الثانى هزار و دويست و شصت و شش پايان آن بود سلطان مراد ميرزا كه به همين خاطر ملقب به حسام السلطنه شده بود در خراسان به حكومت پرداخت و محمد ناصر خان نيز در خدمت او باقيماند و لابد همان سمت سردارى را در خدمت والى داشت . در مرآة البلدان ذيل وقايع سال 1267 آمده است كه : « ظهير الدوله ميرزا محمد على برادر ميرزا نجف خان را از هرات با عريضه به دربار همايون فرستاد » « 6 » . محمد ناصر خان ايشيكآقاسىباشى در سال 1268 مأموريت محمد ناصر خان در خراسان پايان يافته زيرا ذيل وقايع همين سال در مرآة البلدان خبر ذيل درج شده است : « محمد ناصر خان ظهير الدوله را به منصب ايشيك آقاسىباشيگرى دربار همايون كه از مناصب جليله است و به اعطاى عصاى مرصع كه مخصوص اين منصب است مفتخر فرمودند » « 7 » . و يكسال بعد يعنى سال 1269 « محمد ناصر خان ايشيكآقاسىباشى ( جناب
--> ( 5 ) - مرآة البلدان ص 999 . ( 6 ) - همان كتاب ص 1053 . ( 7 ) - همان كتاب ص 1118 .